Opis

Kod UPC (ang. Universal Product Code) był pierwszym kodem kreskowym zastosowanym na szeroką skalę. Za jego narodziny przyjmuje się datę 3 kwietnia 1973, kiedy to przemysł spożywczy w USA formalnie zatwierdził UPC jako standard oznaczania produktów w sprzedaży. Twórcą tego kodu jest George J. Laurer.
Zainteresowanie poza granicami USA kodem UPC doprowadziło do powstania kodu EAN w 1976 roku. Powstał on na bazie kodu UPC.

Obecnie jest pięć różnych wersji kodów UPC (A, B, C, D, E). Do 2005 roku wszyscy sprzedawcy detaliczni w USA będą musieli być w stanie zeskanować wszystkie rodzaje kodów EAN/UPC.

Kod UPC został początkowo stworzony, aby przyśpieszyć proces sprzedaży w sklepach spożywczych, a także, aby prowadzić inwentarz towarów. W krótkim czasie system ten zaczął być stosowany w całym handlu detalicznym.

Kod UPC może być drukowany na opakowaniach różnego typu. Format dopuszcza skanowanie kodu w dowolnej orientacji paczki. Kod może być skanowany przy użyciu skanerów ręcznych i może być drukowany przez sklep.

Kod UPC może być drukowany stosując różne techniki drukarskie. Ilość użytego atramentu zależy od prasy drukarskiej, ciężaru i lepkości atramentu oraz innych czynników, które są trudne do kontrolowania. Kod UPC jest dekodowany poprzez mierzenie odległości pomiędzy krawędziami pasków. Ważne jest, aby drukowane czarne paski nie były za szerokie i nie zachodziły nadmiernie na przestrzenie między nimi gdyż może to powodować trudności w odkodowywaniu.

Piecze nad kodem UPC sprawuje UCC (ang. Uniform Code Council). Producenci zwracają się do UPC po zezwolenie na przystąpienie do systemu UPC. Producenci płacą roczną opłatę za korzystanie z systemu. W zamian UCC przydziela producentowi 6-cyfrowy identyfikator i daje wytyczne jak go używać. Kod producenta można zobaczyć na dowolnym typie standardowego dwunastoznakowego kodu UPC.

Kod UPC-E jest odmianą kodu UPC-A, która pozwala na skrócenie kodu poprzez eliminację nadmiarowych zer. Ze względu na to, że UPC-E pozwala na zmniejszenie wielkości kodu o połowę, stosowany jest on na opakowaniach gdzie cały kod UPC-A nie zmieściłby się.

W kodzie UPC-E stosowana jest dosyć zawiła ale efektywna metoda kompresji niepotrzebnych zer. W kodzie UPC-A jest 5 cyfr przeznaczonych na kod producenta i 5 na kod produktu. Metoda zmniejsza 10-cio cyfrowy kod w 6 cyfrowy.
Konwersja kodu UPC-A do kodu UPC-E
  1. Jeżeli kod producenta kończy się cyframi 000, 100 lub 200, to kod UPC-E składa się z dwóch pierwszych cyfr kodu producenta, z trzech ostatnich cyfr kodu produktu i z trzeciej cyfry kodu producenta na końcu. Kod produktu musi być z przedziału od 00000 do 00999
  2. Jeżeli kod producenta kończy się cyframi 00, ale nie kwalifikuje się do punktu 1, to kod UPC-E składa się z trzech pierwszych cyfr producenta, z dwóch ostatnich cyfr kodu produktu i cyfry 3 na końcu. Kod produktu musi być z przedziału od 00000 do 00099
  3. Jeżeli kod producenta kończy się cyfrą 0, ale nie kwalifikuje się do punktu 1 lub 2, to kod UPC-E składa się z czterech pierwszych cyfr kodu producenta, z ostatniej cyfry kodu produktu i cyfry 4 na końcu. Kod produktu musi być z przedziału od 00000 do 00009
  4. Jeżeli kod producenta nie kończy się cyfrą 0, to kod UPC-E składa się z całego kodu producenta i ostatniej cyfry kodu produktu. Ostatnia cyfra kodu produktu musi być z przedziału 5-9. Kod produktu musi być z przedziału od 00005 do 00009
Tabela ze schematem przekształceń

Kod UPC-A Kod UPC-E
AB000-00HIJ ABHIJ0
AB100-00HIJ ABHIJ1
AB200-00HIJ ABHIJ2
AB300-000IJ AB3IJ3
AB400-000IJ AB4IJ3
AB500-000IJ AB5IJ3
AB600-000IJ AB6IJ3
AB700-000IJ AB7IJ3
AB800-000IJ AB8IJ3
AB900-000IJ AB9IJ3
ABCD0-0000J ABCDJ4
ABCDE-00005 ABCDE5
ABCDE-00006 ABCDE6
ABCDE-00007 ABCDE7
ABCDE-00008 ABCDE8

Budowa

Kod kreskowy UPC-E drukowany na opakowaniach produktów składa się z dwóch części:
  • odczytywany przez urządzenie kod kreskowy
  • zrozumiały dla człowieka numer UPC
Znak jest kodowany jako sekwencja dwóch pasków i dwóch odstępów. Każda sekwencja ma szerokość siedmiu modułów. Szerokość pasków i odstępów może mieć 1, 2, 3 lub 4 szerokości modułu. Daje to w sumie 20 kombinacji. Dziesięć jest używanych do lewej nieparzystej części i dziesięć jest używanych do prawej parzystej części. Lewe znaki zawsze zaczynają się od odstępu, a prawe od paska.
Po lewej i prawej stronie kodu kreskowego powinien być pusty margines o szerokości 9 modułów. Kod też może zawierać dwa lub pięć dodatkowych znaków. Te dodatkowe cyfry używane są głównie na czasopismach i książkach.
Kod producenta jest unikalnym kodem przydzielonym przez UCC dla każdego producenta albo firmy, której towary zawierają kod UPC-E. Wszystkie towary sprzedawane przez daną firmę będą posiadać ten sam kod producenta.
Wszystkich możliwych kodów producentów jest 99999. Wynika to z długości kodu producenta. Zatem każda firma, która posiada swój kod producenta może oznakować 99999 swoich produktów.
Kod produktu jest unikalnym kodem przydzielonym przez producenta. Inaczej niż kod producenta, który musi być przydzielony przez UCC, producent ma wolną rękę w przydzielaniu numerów produktów bez konieczności konsultacji z UCC lub inną organizacją. Każdy towar sprzedawany przez producenta i każda wielkość opakowania musi mieć swój unikalny numer UPC. Np. kawa w opakowaniu 0.5 kg musi mieć inny kod od tej samej kawy w opakowaniu 0.25 kg. Odkąd UCC czuwa nad tym, aby kod producenta się nie powtarzał, producent musi tylko pilnować, aby nie powtarzał swoich kodów produktów.

Przykład


Przykład wygenerował program HDF® BarCode System.